Ανεξάρτητη Κίνηση Δασκάλων και Νηπιαγωγών

Συνδικαλιστική Άποψη

ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ Α. ΠΟΛΗ*  

Στις 4/6/2020 το ΥΠΠΑΝ στην  εγκύκλιο¹ του με θέμα «Λειτουργία Θερινών Δημόσιων Σχολείων (Θ.Δ.Σ.) 2020» καλεί τους διευθυντές των σχολείων και το διοικητικό μηχανισμό του Υπουργείου σε κατεπείγουσες δράσεις για λειτουργία των Θ.Δ.Σ. τον Ιούλιο² του 2020. Εκ της εγκυκλίου προκύπτουν τα ακόλουθα ερωτήματα:

  1. Τόσο κατά την επαναλειτουργία των δημοτικών σχολείων (21/05/2020), όσο και κατά την επαναλειτουργία των νηπιαγωγείων ( 08/06/2020) δόθηκαν στους εκπαιδευτικούς υγειονομικά³  πρωτόκολλα για τον τρόπο επαναλειτουργίας . Θα δοθεί αντίστοιχο υγειονομικό πρωτόκολλο για το Θ.Δ.Σ. ;
  2. Ο Ανώτατος Αριθμός κατά τμήμα με βάση το υγειονομικό πρωτόκολλο των Δημοτικών Σχολείων την περίοδο 21/05/2020 έως 26/06/2020 είναι δώδεκα. Ποιος είναι ο αντίστοιχος αριθμός στα Θ.Δ.Σ.; Θα υπάρχει  περιορισμός του αριθμού των παιδιών ή τα Θερινά Δημόσια Σχολεία θα λειτουργούν με τμήματα των είκοσι πέντε μαθητών;
  3. Με βάση την εγκύκλιο που στάλθηκε, το Θ.Δ.Σ. μετατρέπεται φέτος από πρωινό σε προαιρετικό ολοήμερο. Στα πλαίσια αυτά ο ημερήσιος χρόνος λειτουργίας του αυξάνεται από 5 ½ ώρες σε 8  ½ ώρες την ημέρα (7:30 π.μ. – 4:00 μ.μ. ). Η παρατεταμένη παραμονή μαθητών, πέραν των οκτώ ωρών στην ίδια αίθουσα τον Ιούλιο δικαιολογείται με βάση ποιο υγειονομικό πρωτόκολλο;
  4. Δεδομένου ότι ο Ιούλιος είναι ο κατ’ εξοχή θερμός μήνας που παρατηρούνται καύσωνες και είναι αδύνατη η παρατεταμένη παραμονή των παιδιών στις σχολικές αυλές, πώς θα λειτουργήσουν τα Θ.Δ.Σ. ως ολοήμερα μέσα στον καύσωνα;
  5. Στα σαράντα ένα (41) δημοτικά και νηπιαγωγεία που θα λειτουργήσουν ως θερινά θα φοιτήσουν παιδιά από πεντακόσια και πλέον δημοτικά και νηπιαγωγεία απ’ όλη την ελεύθερη Κύπρο. Η ανάμειξη και ο παρατεταμένος συγχρωτισμός παιδιών από διαφορετικά σχολεία στον περιορισμένο χώρο μιας σχολικής αίθουσας δεν είναι δυνατόν να οδηγήσει σε αναζωπύρωση της πανδημίας; Ποια μέτρα θα ληφθούν για την αποφυγή ενός τέτοιου απευκταίου ενδεχομένου;
  6. Για το θερινό γεύμα των παιδιών που θα επιλέξουν να φοιτήσουν ως τις 4:00 μ.μ. η εγκύκλιος αναφέρει ότι «η μεταφορά φαγητού από το σπίτι απαγορεύεται» και ότι « οι γονείς θα πρέπει να προκαταβάλουν στους διευθύνοντες των Θ.Δ.Σ. το κόστος του γεύματος». Ποιος θα ελέγξει την ποιότητα και πώς θα διεκπεραιωθεί μια τέτοια δαιδαλώδης εργασία; Στα προαιρετικά Ολοήμερα η ευθύνη σίτισης ανήκε και στο Σύνδεσμο Γονέων. Ποιος έχει την ευθύνη ελέγχου ποιότητας στα Θερινά; Σε περίπτωση τροφικής δηλητηρίασης, κάτι όχι απίθανο στον καύσωνα του Ιούλη, ποιος έχει την ευθύνη;

Τα πιο πάνω ερωτήματα είναι καίρια και οι υπεύθυνοι του Υ.Π.Π.Α.Ν. πρέπει να δώσουν σαφείς απαντήσεις.

*Μέλος ΔΣ ΑΚΙΔΑ 2017 - 2020

Σημειώσεις

  1. Ypp10899, φάκελος 7.27.24
  2. Κατά τη φετινή χρονιά τα Θ.Δ.Σ. θα λειτουργήσουν συνολικά για 23 εργάσιμες μέρες, από την 1 η Ιουλίου μέχρι τις 31η Ιουλίου 2020
  3. Ypp10787, αρ. φακέλου 21.11.06.01, Υγειονομικό Πρωτόκολλο για τα Δημοτικά Σχολεία

Όλο αυτό το διάστημα που πέρασε, μέσα σε καθεστώς αβεβαιότητας και αγωνίας, η Επίσημη Πλευρά επέλεξε ένα δρόμο πολιτικών και επικοινωνιακών παιχνιδιών, δίνοντας έμφαση κυρίως στο περιτύλιγμα! Το ΥΠΠΑΝ με εμφατικό τρόπο, αποποιήθηκε των ευθυνών του για όσα όφειλε να πράξει τώρα, αλλά κυρίως και όλα τα προηγούμενα χρόνια. Η τεχνολογία προβλήθηκε ως η λύση εκείνη που θα μας βγάλει από το αδιέξοδο των κλειστών σχολείων, αλλά η διαχρονική πολιτική των κυβερνώντων, είχε την τεχνολογία παραγκωνισμένη. Μια πολιτική που διακρινόταν από απροθυμία για επενδύσεις και σε κάκιστη ιεράρχηση προτεραιοτήτων! Δεν θα ήταν υπερβολή να αναφερθεί πως τα σχολεία αφέθηκαν στον τεχνολογικό μεσαίωνα Ας είμαστε ειλικρινείς! Το ΥΠΠΑΝ, δεν στήριξε όσο θα έπρεπε την τεχνολογία, αναβαθμίζοντάς τον εξοπλισμό ή στηρίζοντας τους εκπαιδευτικούς ως προς τη χρήση της.

Αν πιστέψουμε πως το ΥΠΠΑΝ όντως αντιλήφθηκε πως η αδιαφορία του για τις σύγχρονες τεχνολογίες ήταν ένα τεράστιο λάθος, πρέπει να θεωρείται δεδομένο πως τάχιστα πλέον, θα προχωρήσει σε τομές και επενδύσεις στην τεχνολογία, άμεσα!

  1. Ολική αντικατάσταση του εξοπλισμού. Στα δημοτικά η χρήση των υπολογιστών παρουσιάζει αυξητική τάση κατά τα τελευταία είκοσι χρόνια. Δυστυχώς όμως, ο εξοπλισμός στα περισσότερα σχολεία σε σχέση με τους επιτραπέζιους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, είναι απηρχαιωμένος. Πρόκειται για εξοπλισμό σχεδόν δεκαπέντε ετών, ο οποίος θα έπρεπε να βρίσκεται σε μουσεία ηλεκτρονικών υπολογιστών και όχι σε σχολικές αίθουσες. Η μερική αντικατάσταση που γίνεται κάθε χρόνο, σαφώς και δεν είναι αρκετή για να στηριχθούν τα σχολεία, συνεπώς επιβάλλεται η άμεση αντικατάσταση και αναβάθμισή του εξοπλισμού.
  2. Λειτουργία και εξοπλισμός εργαστηρίων πληροφορικής. Στα περισσότερα σχολεία δεν υπάρχουν οργανωμένα εργαστήρια πληροφορικής, ή αν υπάρχουν, η χρήση τους μοιράζεται και με άλλα μαθήματα (φυσικές επιστήμες, τέχνη κλπ.), ένεκα της έλλειψης αιθουσών. Επιβάλλεται κάθε σχολείο να διαθέτει το δικό του εργαστήριο πληροφορικής, σωστά σχεδιασμένο και πλήρως εξοπλισμένο. Η χρήση του εξάλλου, μπορεί να γίνεται και για τη διδασκαλία άλλων μαθημάτων ή σε δραστηριότητες εμπλουτισμού και εμπέδωσης. Σε ένα δεύτερο στάδιο, τα σχολεία πρέπει να εφοδιαστούν και να παρέχουν σε κάθε μαθητή, τον δικό του φορητό υπολογιστή, τον οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιεί και κατά τη διάρκεια του μαθήματος ή σε συγκεκριμένες δραστηριότητες. Σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, όπως αυτή που βιώνουμε, ο εξοπλισμός αυτός μπορεί να χορηγείται στους μαθητές για χρήση από το σπίτι.
  3. Εισαγωγή μαθήματος πληροφορικής. Παρά τις επιταγές των καιρών, δεν έχει εισαχθεί μάθημα πληροφορικής στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, παρά μόνο στα Ενιαία Ολοήμερα σχολεία. Σκοπός της εισαγωγής της πληροφορικής στο δημοτικό σχολείο ως ξεχωριστό γνωστικό αντικείμενο στα ωρολόγια προγράμματα, είναι να εξοικειωθούν οι μαθητές µε τις βασικές λειτουργίες του υπολογιστή και να έλθουν σε μια πρώτη επαφή µε διάφορες χρήσεις του ως εποπτικού μέσου διδασκαλίας, ως γνωστικού - διερευνητικού εργαλείου και ως εργαλείου επικοινωνίας και αναζήτησης πληροφοριών στο πλαίσιο των καθημερινών σχολικών τους δραστηριοτήτων, µε τη χρήση κατάλληλου λογισμικού και ιδιαίτερα ανοικτού λογισμικού διερευνητικής μάθησης.
  4. Νέο αναλυτικό πρόγραμμα πληροφορικής ή αναθεώρηση εκ βάθρων του υφιστάμενου. Το αναλυτικό πρόγραμμα που εφαρμόζεται στο μάθημα πληροφορικής των Ενιαίων Ολοήμερων, κρίνεται απηρχαιωμένο και σε μεγάλο βαθμό ξεπερασμένο, μιας και πρόκειται για σύγγραμμα του 2006[1] και δεν συμβαδίζει με τα σημερινά δεδομένα των Τ.Π.Ε. Θα μπορούσε να πει κανείς πως η τεχνολογία το έχει ξεπεράσει. Μαζί με την επιβαλλόμενη εισαγωγή μαθήματος πληροφορικής, χρειάζεται η αναδόμηση ενός πλήρως αναθεωρημένου και επικαιροποιημένου αναλυτικού προγράμματος, με περιεχόμενο που να συμβαδίζει με τις νέες τάσεις στα Τ.Π.Ε. και τη σύγχρονη εποχή της τεχνολογίας.
  5. Εισαγωγή συστήματος διαχείρισης μάθησης (LMS) ή Εικονικού Περιβάλλοντος Εκπαίδευσης (Virtual Learning Environment). Πρόκειται για λογισμικά που χρησιμοποιούνται στη διεξαγωγή ηλεκτρονικών μαθημάτων μέσω διαδικτύου και προσφέρουν ολοκληρωμένες υπηρεσίες ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης. Για παράδειγμα το Moodle, το Blackboard, το Edmondo κ.ά. Η πλατφόρμα ηλεκτρονικής μάθησης, αποτελεί ένα σύστημα διαχείρισης γνώσης στο οποίο οι εκπαιδευτικοί αναρτούν το διδακτικό τους υλικό, και οργανώνουν μαθήματα. Οι μαθητές, συμμετέχουν δημιουργικά στις εργασίες τους, αξιολογούνται γι’ αυτές και ενημερώνονται. Είναι ο διαδικτυακός «χώρος» ασφαλούς πρόσβασης των εμπλεκομένων (εκπαιδευτικών, μαθητών και γονιών) στην εκπαιδευτική διαδικασία, από οποιοδήποτε σημείο και υπολογιστική συσκευή. Παρέχει δυνατότητες επικοινωνίας των μαθητών, τόσο μεταξύ τους, όσο και με τους εκπαιδευτικούς τους, σε ένα οργανωμένο ψηφιακό εκπαιδευτικό περιβάλλον. Δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές για πρόσβαση στο ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό, στις ανακοινώσεις του σχολείου, για υποβολή εργασιών, συμμετοχή σε δοκιμασίες αξιολόγησης, ενημέρωση για τα εκπαιδευτικά καθήκοντα της ημέρας (σε περίπτωση απουσίας από το μάθημα), επικοινωνία με τους συμμαθητές και εκπαιδευτικούς, διατύπωση ερωτήσεων, υποβολή σχολίων και απαντήσεων αλλά και για ανταλλαγή απόψεων, σε ένα ασφαλές και οργανωμένο ψηφιακό περιβάλλον.
  6. Θεσμοθέτηση του τοπικού συντονιστή ΤΠΕ στα σχολεία. Παρά τη σημαντικότατη εξέλιξη της τεχνολογίας, την αναβάθμιση σε τεχνολογικό εξοπλισμό, τις αυξημένες απαιτήσεις του ΥΠΠΑΝ, των μαθητών και της κοινωνίας στην αξιοποίηση της τεχνολογίας και τις αυξημένες ανάγκες των εκπαιδευτικών για συμβουλευτική και τεχνική υποστήριξη, δεν υπάρχει η ανάλογη στήριξη από το ΥΠΠΑΝ, στο ανθρώπινο δυναμικό των σχολείων. Ειδικότερα, παρά το γεγονός πως αποτελεί επιτακτική ανάγκη, δεν έχει γίνει θεσμοθέτηση του ρόλου του τοπικού συντονιστή Τ.Π.Ε.[2], με παραχώρηση αρκετών ωρών για διεκπεραίωση των καθηκόντων του. Τα καθήκοντα που είναι επιφορτισμένος είναι ποικίλα και χρειάζονται πολλές εργατοώρες για να διεκπεραιωθούν (ενημέρωση βάσης δεδομένων, τακτικός έλεγχος περιουσίας, οργάνωση και διατήρηση εργαστηρίου πληροφορικής, επίλυση τεχνικών ζητημάτων, επικοινωνία με προμηθευτές, επικοινωνία με συμβούλους Τ.Π.Ε., μεντορικός ρόλος κ.ά.). Το έργο του γίνεται ακόμα πιο δύσκολο, αφού τα σχολεία έχουν πλέον εξοπλιστεί με συσκευές ελέγχου, ρομπότ εδάφους, tablet, εκτυπωτές, βιντεοπροβολείς και διαδραστικούς πίνακες. Παρατηρείται το εξωφρενικό φαινόμενο, να πολλαπλασιάζονται οι υποχρεώσεις του, αλλά να συρρικνώνεται ο χρόνος που του παραχωρείται. Τα δε τελευταία χρόνια, φάνηκε πως όποτε το ΥΠΠΑΝ αντιμετώπιζε πρόβλημα στην κάλυψη των αναγκών στελέχωσης, αμέσως χρησιμοποιούσε τις ελάχιστες ώρες συντονισμού, ως δεξαμενή άντλησης ωρών για κάλυψη των αναγκών του. Πρέπει να καταστεί σαφές πως είναι πρακτικά αδύνατο ο τοπικός συντονιστής να ασκήσει στο έπακρο τον καθοδηγητικό του ρόλο, ως μέντορας σε θέματα ενσωμάτωσης των Τ.Π.Ε., αν αναλογιστεί κανείς και τα σοβαρά τεχνικά προβλήματα που παρατηρούνται, λόγω της συνεχούς χρήσης αλλά και της ηλικίας του εξοπλισμού. Ο χρόνος που παραχωρείται με τα υφιστάμενα δεδομένα, κρίνεται ως ελλιπής και ανεπαρκής, αλλά και δυσανάλογος του φόρτου εργασίας για την υλοποίηση των καθηκόντων που αναλαμβάνει.
  7. Θεσμοθέτηση συντονιστή-διαχειριστή σχολικής ιστοσελίδας. Τα σχολεία διατηρούν ιστοσελίδες ή πρόσφατα ξεκίνησαν να το πράττουν για τους σκοπούς της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Η ύπαρξη ιστοσελίδας μπορεί να ιδωθεί θετικά ως μέσο επικοινωνίας με τους γονείς και την ευρύτερη κοινωνία, προβάλλοντας και το έργο ή τις δράσεις που επιτελείται στο σχολείο. Μπορεί επίσης να έχει πολύπλευρο όφελος για τα παιδιά και τους γονείς. Η ανάρτηση χρήσιμων εκπαιδευτικών ψηφιακών εργαλείων/παιχνιδιών ή δραστηριοτήτων σαφώς μπορεί να ενισχύσει την ποιοτική απασχόληση των παιδιών στο σπίτι. Μπορεί ακόμα, να βοηθήσει σε εξοικονόμηση φωτοτυπικού χαρτιού για παράδειγμα όταν ανακοινώσεις αναρτώνται στην ιστοσελίδα και δεν αποστέλλονται σπίτι τυπωμένες. Πρέπει να σημειωθεί πως η ύπαρξη ιστοσελίδων, τόσα χρόνια, στηριζόταν αποκλειστικά και μόνο στις φιλότιμες προσπάθειες και πρωτοβουλίες εκπαιδευτικών, εις βάρος του προσωπικού τους χρόνου. Η επιμέλεια και διαχείριση μιας ιστοσελίδας, εξυπακούει επιμόρφωση, εξοικείωση και πολλές ώρες ενασχόλησης. Συνεπώς, το ΥΠΠΑΝ οφείλει να στηρίξει την διατήρηση ιστοσελίδων, παραχωρώντας χρόνο στα σχολεία.
  8. Αύξηση των ωρών συμβουλευτικού έργου στο κλιμάκιο πληροφορικής. Για τους συμβούλους πληροφορικής του Υπουργείου, ο συμβουλευτικός/καθοδηγητικός ρόλος μπαίνει συνήθως σε δεύτερη μοίρα, μιας και ο χρόνος που αφιερώνουν αναλώνεται σχεδόν αποκλειστικά στην τεχνική στήριξη των σχολείων. Σε σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας, αναφέρεται ξεκάθαρα πως «οι Σύμβουλοι Πληροφορικής θα έχουν  στενή συνεργασία  με  τα  σχολεία, ιδιαίτερα  με  τους  Τοπικούς  Συντονιστές  για  Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές  με  απώτερο σκοπό  την  καλύτερη  αξιοποίηση  των  Τ.Π.Ε.  στη  μαθησιακή  και  διοικητική  διαδικασία»[3]. Η ιδιότητα του συμβούλου ως υποστηρικτή στα σχολεία για ενσωμάτωση των τεχνολογιών στη μαθησιακή διαδικασία, όπως αυτή περιγράφεται και από το Υπουργείο, καθίσταται ανέφικτη μιας και ο εξοπλισμός παρουσιάζει συστηματικά σοβαρά τεχνικά θέματα, τα οποία αναλώνουν και τον περισσότερο διαθέσιμο χρόνο. Κάθε σύμβουλος πληροφορικής είναι επιφορτισμένος με την υποστήριξη περίπου 50-60 σχολείων (δημοτικών σχολείων, ειδικών σχολείων και νηπιαγωγείων) ανά μέρα απόσπασης, έχοντας ταυτόχρονα και άλλα καθήκοντα να εκτελέσει (επιμορφώσεις, σεμινάρια κλπ.). Λαμβάνοντας υπόψη πως ένας σύμβουλος μπορεί να επισκέπτεται στην καλύτερη περίπτωση κατά μέσο όρο τρία σχολεία ανά μέρα, τότε μπορεί να υποστηρίζει ένα σχολείο μία φορά κάθε τέσσερις μήνες, και εφόσον δεν εκτελεί τα υπόλοιπά του καθήκοντα. Γίνεται αντιληπτό πως είναι πρακτικά και μαθηματικά αδύνατο, οι σύμβουλοι να στηρίζουν και να συμβουλεύουν από τη μία το εκπαιδευτικό προσωπικό των σχολείων και ταυτόχρονα να συντηρούν τον τεχνολογικό εξοπλισμό!

Η κυπριακή εκπαίδευση βρίσκεται αυτή την περίοδο σε μια μεγάλη πρόκληση. Η παρούσα συγκυρία είναι ιδανική για τη μεταφορά του ενδιαφέροντος από τη μυωπική μικροπολιτική σε μια σοβαρή συζήτηση για ουσιαστικό εκσυγχρονισμό των Τ.Π.Ε. στην εκπαίδευση. Πρέπει να καταστεί σαφές, πως η χρήση τεχνολογίας στα μαθησιακά περιβάλλοντα θεωρείται αναγκαία και δεν είναι τυχαίο πως τα πλείστα μαθήματα όπως αυτά περιλαμβάνονται στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα, εισηγούνται δραστηριότητες στις οποίες επιβάλλεται η χρήση Τ.Π.Ε. (Τεχνολογία Πληροφοριών και Επικοινωνίας). Η χρήση εξάλλου του υπολογιστή στο μάθημα, έχει γίνει αδήριτη ανάγκη, όχι μόνο για τον εκπαιδευτικό, αλλά και για τους ίδιους τους μαθητές. Η εισαγωγή και ένταξη των Τ.Π.Ε. στην εκπαιδευτική διαδικασία, δημιουργεί ένα σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον, εποικοδομητικού, αλληλεπιδραστικού και συνεργατικού τύπου. Είναι όμως αδήριτη ανάγκη και η εισαγωγή της πληροφορικής ως ξεχωριστό γνωστικό αντικείμενο, που θα λειτουργήσει υποστηρικτικά και σε όλα όσα αναφέρονται προηγουμένως. Αν λοιπόν το ΥΠΠΑΝ πραγματικά έμαθε κάτι από τις πρωτόγνωρες συνθήκες έκτακτης ανάγκης που ζούμε και θέλει να προχωρήσει σε πραγματικές καινοτομίες στην εκπαίδευση, οφείλει να στηρίξει έμπρακτα το κομμάτι της ενσωμάτωσης των Τ.Π.Ε. σε όλες του τις εκφάνσεις, με γνώμονα πως οι διδακτικές προτάσεις, οι σύγχρονες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις, αλλά και η σημερινή κοινωνία στηρίζονται στη χρήση της τεχνολογίας. 

 

Μιχάλης Αλεξόπουλος

MSc Education, Technology and Society

Μέλος Δ.Σ. ΠΟΕΔ, Γενικός Γραμματέας Α.Κί.ΔΑ

 

[1] http://www.schools.ac.cy/klimakio/Themata/ensomatosi_tpe/oloimero_scholeio/analytiko_programma_pliroforikis_e_o_s.pdf

[2] http://www.schools.ac.cy/klimakio/Themata/ensomatosi_tpe/topikoi_syntonistes.html

[3]http://egkyklioi.moec.gov.cy/Data/dde4268a.pdf

Παντελής Λουκά

Δάσκαλος και γονιός

Ο Αγαμέμνων είχε προκαλέσει την οργή της θεάς Αρτέμιδος σκοτώνοντας το ιερό ελάφι της, με αποτέλεσμα η θεά να προκαλέσει άπνοια και να μη μπορεί να αποπλεύσει ο στόλος των Αχαιών από την Αυλίδα για την Τροία. Ρώτησαν τον μάντη Κάλχα τι έπρεπε να κάνουν κι εκείνος απάντησε ότι η οργή της θεάς θα έφευγε μόνο αν ο Αγαμέμνων θυσίαζε τη θυγατέρα του, την Ιφιγένεια. Αρχικώς ο Αγαμέμνων αρνήθηκε να το πράξει, αλλά πιέσθηκε από τον Μενέλαο και τον Οδυσσέα, καθώς και οι μήνες περνούσαν, και κάλεσε την κόρη του από τις Μυκήνες με την πρόφαση ότι θα την αρραβώνιαζε με τον Αχιλλέα. Η Ιφιγένεια ήρθε στην Αυλίδα και τότε ο Αγαμέμνονας την παρέδωσε στον Κάλχα για να τη θυσιάσει στην Άρτεμη. Η Κλυταιμνήστρα δεν μπόρεσε ποτέ να του συγχωρήσει το γεγονός ότι θυσίασε το ίδιο τους το παιδί για την εκστρατεία «του» και προέβαλε αυτό το τραγικό γεγονός ως δικαιολογία για τον φόνο του άνδρα της.[i]

Όταν διδασκόμουν το συγκεκριμένο μύθο μέσα από την τραγωδία του Ευριπίδη «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» στο Λύκειο, ένιωθα ένα έντονο συναίσθημα απέχθειας και αηδίας. Το στομάχι μου δενόταν κόμπο και κάτι μέσα μου επαναστατούσε. Μισούσα το συγκεκριμένο μάθημα γιατί το μυαλό μου δε χωρούσε πώς μπορούσε ένας πατέρας να σφάξει το ίδιο του το παιδί για να φυσήξει ούριος άνεμος και να σαλπάρουν τα πλοία του πολέμου..

Διερωτούμουν τί είδους κοινωνία ήταν αυτή των Αχαιών… Πόσο απαίσια, σκληρή, φιλάργυρη (με την έννοια των λαφύρων που θα απεκόμιζαν από τον πόλεμο και των κερδών από τον έλεγχο των δρόμων του εμπορίου που θα αποκτούσαν με την καταστροφή της Τροίας) και φιλόδοξη ήταν. Η δόξα των αρχηγών και τα λάφυρα ήταν πιο σημαντικά από τη ζωή της Ιφιγένειας, έτσι ώστε ο ίδιος ο πατέρας της να την παραδώσει για σφάξιμο.

Βέβαια, στην αρχή δίστασε, αλλά υπέκυψε στην πίεση των άλλων δυνατών βασιλιάδων….

Διερωτούμουν για τί σόι πολιτισμό μιλούσαμε…

Χωρίς να το θέλω, ο μύθος ήρθε στο νου μου και ένιωσα τα ίδια συναισθήματα καθώς σκεφτόμουν τις τελευταίες μέρες την απόφαση για άνοιγμα των νηπιαγωγείων, των δημοτικών και των γυμνασίων…. Και υποσυνείδητα, άθελά μου, ξεκίνησαν οι παραλληλισμοί..

Τί σόι κοινωνία, αποφασίζει να βάλει σε κίνδυνο τα παιδιά της για να σαλπάρει το πλοίο της οικονομικής ανάπτυξης; Τί σόι άνθρωποι θυσιάζουν την ασφάλεια των παιδιών της χώρας και διακινδυνεύουν την υγεία τους; Και για ποιο λόγο; Και μη μου πείτε ότι είναι για να κερδίσουν τα παιδιά γνώσεις μέσα από δεκαπέντε μέρες μαθημάτων…

Μη μου πείτε ότι θα στείλουν τα παιδιά του δημοτικού στο σχολείο, καρφωμένα αν είναι δυνατόν σε μια καρέκλα από το πρωί μέχρι το μεσημέρι, απομονωμένα το διάλειμμα, χωρίς να τους επιτρέπεται να παίξουν μαζί, για να τα βοηθήσουν να ξεπεράσουν τις ψυχολογικές συνέπειες του εγκλεισμού στο σπίτι και να τα κάνουν να νιώσουν καλύτερα…

Και μη μου πείτε ότι δεν κινδυνεύουν. Ακόμα δεν ξέρουμε καλά – καλά πώς συμπεριφέρεται αυτός ο ιός, πόσο εύκολα και πώς ακριβώς μεταδίδεται, πόσοι ασυμπτωματικοί φορείς υπάρχουν ανάμεσα στα παιδιά και το γενικότερο πληθυσμό, πώς προκαλείται η φλεγμονώδης νόσος στα παιδιά που έχει ήδη κοστίσει ζωές στις ΗΠΑ, την Αγγλία και δεν ξέρω που  αλλού. Και που ήδη σημείωσε κρούσμα στην Κύπρο…

Και μη μου πείτε ότι τα περιβόητα υγειονομικά πρωτόκολλα θα σταθούν ασπίδα γύρω από τα παιδιά μας και δε θα κινδυνέψουν. Τη στιγμή που σε κάποια Λύκεια που λειτούργησαν δεν υπήρχαν ούτε και αντισηπτικά χεριών για τους τελειόφοιτους μαθητές…

Και τα πράγματα γίνονται χειρότερα κάθε μέρα. Τώρα αποφασίζουν να λειτουργήσουν και τα Προαιρετικά Ολοήμερα Σχολεία. Τα παιδιά θα είναι καρφωμένα στη θέση τους και απομονωμένα, όχι μέχρι τις 1:05, αλλά μέχρι τις 4:00 το απόγευμα! Υπάρχει κανείς που πιστεύει ότι αυτό είναι δυνατόν για ένα 6χρονο, ένα 8χρονο ή ένα 10χρονο;

Υπάρχει κανείς που πιστεύει ότι θα τηρηθούν τα υγειονομικά πρωτόκολλα όταν οι ομάδες των παιδιών που θα κρατούνται απομονωμένες το πρωί (για να αποφευχθεί τυχόν διασπορά του ιού και να διευκολυνθεί η ιχνηλάτηση) θα αναμιγνύονται το μεσημέρι για να φαν, πάνω στα ίδια θρανία που θα γράφουν κατά τη διάρκεια του πρωινού; Και θα αναμιγνύονται ξανά κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του Ολοήμερου Σχολείου;

Υπάρχει κανείς που πιστεύει στους μύθους;

Υπάρχει κανείς που μπορεί να υποστηρίξει με πειστικά επιχειρήματα ότι αυτό γίνεται για το καλό των παιδιών; Ότι το σχολείο θα είναι εκείνος ο χαρούμενος, ασφαλής χώρος μέσα στον οποίο τα παιδιά να μπορούν να κοινωνικοποιηθούν και να μάθουν; Αυτό που κυνηγούμε χρόνια τώρα;

Και χωρίς να το θέλω, διερωτούμαι: Ποιος είναι ο σύγχρονος Αγαμέμνονας; Αυτός που θα θυσιάσει τη σύγχρονη Ιφιγένεια;

Ποιοί είναι οι σύγχρονοι βασιλιάδες που πιέζουν και ζητούν επίμονα τη θυσία;

Ποιά θα είναι η σύγχρονη Άρτεμη που ως από μηχανής θεός θα σώσει τελικά την Ιφιγένεια; Θα έρθει τελικά η Άρτεμη την τελευταία στιγμή;

Ποιο ρόλο θα επιλέξεις εσύ να παίξεις;

 

Από τη άλλη βέβαια, μπορεί να είμαι και εντελώς λανθασμένος και όλα αυτά να μην είναι παρά ένα άσχημο παιχνίδι του μυαλού και της φαντασίας μου…

 

[i] https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%99%CF%86%CE%B9%CE%B3%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CE%B9%CE%B1

ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ Α ΠΟΛΗ* 

Στην εγκύκλιο για την επαναλειτουργία των σχολείων¹ δίνονται οδηγίες που δύσκολα μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς να τραυματίσουν τον ψυχικό κόσμο των παιδιών. Δημιουργούν προβλήματα αντί να τα λύνουν. Μετατρέπουν το σχολείο από τόπο χαράς σε δυστοπία. Πιο κάτω παραθέτω κάποια χαρακτηριστικά αποσπάσματα από την εγκύκλιο και ακολούθως υποβάλλω κάποια ερωτήματα για προβληματισμό.

Απόσπασμα 1

«Η προσέλευση όλων των παιδιών αρχίζει στις 07:30 π.μ. και όχι νωρίτερα, για σκοπούς σωστής τήρησης του Υγειονομικού Πρωτοκόλλου και επιτήρησης. Η προσέλευση ολοκληρώνεται στις 07:45 π.μ.»

Ερωτήματα:

  1. Τι γίνεται με τους γονείς που φέρνουν τα παιδιά τους νωρίτερα γιατί πηγαίνουν δουλειά;
  2. Έχω μαθητές που έρχονται στο σχολείο από τις 7:00. Ποιος θα τους επιτηρεί αφού το σχολείο αρχίζει λειτουργία στις 7:30;
  3. Μιλούμε για είσοδο παιδιών σε σχολείο ή πρόσκληση εφέδρων με Φύλλο Ατομικής Πρόσκλησης (Φ.Α.Π.)  σε καθορισμένη ώρα;
  4. Τι γίνεται με τους εφέδρους ( συγγνώμη τους μαθητές ) που δεν θα έρθουν έγκαιρα;

Απόσπασμα 2

«Διδακτικό προσωπικό θα πρέπει να αναμένει στην είσοδο του σχολείου και να καθοδηγεί τα παιδιά, ώστε να μεταβούν αμέσως με ασφάλεια και τηρώντας τις αποστάσεις στην τάξη τους.»

  1. Μιλούμε για μικρά παιδιά ή για στρατιώτες που θα πηγαίνουν με βήμα στο λόχο (συγνώμη στην τάξη) με παραγγέλματα, βηματισμό και  σε καθορισμένες αποστάσεις;
  2. Είναι δυνατόν να περιμένει κάποιος από μικρά παιδιά να κάθονται ακίνητα από τις 7:30 ως τις 9:00  μόνοι τους σε ένα θρανίο χωρίς να μπορούν να μετακινηθούν καθόλου ή να μιλήσουν σε συμμαθητή τους;

Απόσπασμα 3

«Στην τάξη θα βρίσκεται ήδη ο/η εκπαιδευτικός που έχει μάθημα την πρώτη περίοδο και θα μεριμνά για όλα όσα προβλέπονται στο πρωτόκολλο (π.χ. αερισμός τάξεων, αντισηπτικό στο κάθε παιδί, αποστάσεις κ.λπ.)».

  1. Παιδιά θέλουμε ή κουρδισμένα πορτοκάλια;
  2. Σχολείο είναι αυτό ή οργουελιανή δυστοπία;

Απόσπασμα 4

«Τα παιδιά θα οδηγούνται από τον/την εκπαιδευτικό τους, με τάξη και με τη σωστή απόσταση των δύο μέτρων μεταξύ τους στην έξοδο του σχολείου. Ακολουθούνται μελετημένες από πριν διαδρομές για κάθε τμήμα και αντίστοιχα σημεία εξόδου».

  1. Κατά τη διαδρομή προς την έξοδο θα περπατάνε απλώς ή θα τους δίνουμε παράγγελμα με βήμα;
  2. Τι θα γίνει αν κάποιος πλησιάσει τον άλλο λιγότερο από δύο μέτρα; Θα δώσουμε «σημειωτό» για να τηρηθούν οι αποστάσεις;
  3. Σχολείο είναι αυτό ή αλλαγή φρουράς στο Σύνταγμα, στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη;

Απόσπασμα 5

«Με το πέρας της 2ης, 4ης, 6ης περιόδου, οι μαθητές/μαθήτριες αποχωρούν από την τάξη για διάλειμμα με τη σειρά, κρατώντας απόσταση ο ένας/μία από τον/την άλλο/η και κατευθύνονται στη δική τους οριοθετημένη περιοχή διαλείμματος, συνοδεία του/της εκπαιδευτικού που είχε μαζί τους μάθημα πριν το διάλειμμα. Σε κάθε περίπτωση κατά την έξοδο για διάλειμμα οι εκπαιδευτικοί που συνοδεύουν τα παιδιά φροντίζουν, ώστε να μην υπάρχει συγχρωτισμός στους διαδρόμους και στις σκάλες»

  1. Αυτός που έγραψε την εγκύκλιο έζησε ποτέ του σε σχολείο με παιδιά;
  2. Αλήθεια τι θα κάνουν τα παιδιά στην οριοθετημένη  περιοχή αφού δεν θα μπορούν να πλησιάσει το ένα το άλλο;
  3. Θα κάνουν τα αγάλματα; Θα παίζουν παντομίμες; Και τι θα κάνει ο εκπαιδευτικός; θα τους φωνάζει συνεχώς να μείνουν μακριά ο ένας από τον άλλο;
  4. Ο εκπαιδευτικός θα είναι συνέχεια με τα παιδιά χωρίς να μπορεί να κάνει ούτε τις φυσικές του ανάγκες;
  5. Πώς θα οριοθετηθεί ακριβώς μια περιοχή; Θα την περιφράξουμε; Θα την μαρκάρουμε με σπρέυ;
  6. Πώς θα παίζουν τα παιδιά αφού δεν θα μπορούν να πλησιάσουν ο ένας τον άλλο;
  7. Που θα κάθονται αφού τα παγκάκια είναι  ελάχιστα και είναι μικρότερα από δύο μέτρα σε μήκος;
  8. Έχουν τα σχολεία στεγασμένους χώρους για προστασία από τον ήλιο ή τα παιδιά θα κάνουν ηλιοθεραπεία σε περιορισμένο χώρο όπως οι αιχμάλωτοι σε ντοκυμαντέρ του Β΄ παγκοσμίου  πολέμου;
  9.  Τι θα γίνει αν ένα παιδί μείνει χωρίς φαγητό ή νερό αφού ούτε καντίνα θα λειτουργεί ούτε οι γονείς θα επιτρέπεται να έρθουν στο σχολείο; Ούτε οι συμμαθητές του δικαιούνται να του προσφέρουν κάτι;

Απόσπασμα 6

«Οι Διευθύνσεις των σχολείων επιβάλλεται να μελετήσουν και να πάρουν συγκεκριμένα μέτρα, ώστε να αποφεύγεται ο συγχρωτισμός των παιδιών τα διαλείμματα».  

  1. Η κοινωνικοποίηση, ουσιαστική παράμετρος της αγωγής, ονομάζεται πλέον υποτιμητικά συγχρωτισμός;
  2. Θα σώσουμε τα παιδιά μας από τον κορωνοϊό  και θα δημιουργήσουμε ψυχασθενείς φοβικούς ανηλίκους;
  3. Θα δημιουργήσουμε φοβικά ή ρατσιστικά σύνδρομα στα παιδιά;  Θα βλέπουν τον συνάνθρωπο τους και θα τρέπονται σε φυγή;
  4. Τι λένε για όλα αυτά οι ψυχολόγοι; ( Σίγουρα θα έχουν πολλή δουλειά να κάνουν αν και όταν τελειώσει κάποτε αυτός ο εφιάλτης )

Απόσπασμα 7

«Βασική στρατηγική, επίσης, είναι ο περιορισμός της αλληλεπίδρασης μεταξύ διαφορετικών τάξεων-τμημάτων. Θα πρέπει να επιδιώκεται η σταθερή συνύπαρξη των ίδιων ατόμων στον ίδιο χώρο».

  1. Καλά πώς θα εμποδίσουμε παιδιά διαφορετικών τάξεων να «αλληλεπιδράσουν»;
  2. Τι ακριβώς σημαίνει «να αλληλεπιδράσουν»
  3.  Θα περιφράξουμε διαφορετικές περιοχές του σχολείου για να εμποδίσουμε τους «αιχμάλωτους» ( συγνώμη τα παιδιά) να αλληλεπιδράσουν; 
  4. Θα απαγορέψουμε σε ένα παιδάκι της Ε΄ να μιλήσει στο αδελφάκι του που βρίσκεται στη Β΄ τάξη ή να του δώσει κάποια βοήθεια;
  5. Έχουμε μέτρα προστασίας ή μετατρέπουμε το σχολείο σε apartheid;. Θα δημιουργήσουμε «κάστες»;

Απόσπασμα 8

«αποφυγή ομαδικών εργασιών και ομαδικών παιχνιδιών κατά τα διαλείμματα ή στη Φυσική Αγωγή»

  1. Δεν είναι η κοινωνικοποίηση βασικός τομέας της αγωγής των παιδιών μας;
  2. Υπάρχει παιδί χωρίς παιγνίδι; Το διανοηθήκατε; θα απαγορέψουμε στα παιδιά να παίζουν. Αυτός που έγραψε την εγκύκλιο έζησε ποτέ σε σχολείο με παιδιά;
  3. Τι θα κάνουμε στη Φυσική Αγωγή; Μόνο παραγγέλματα Σουηδικής Γυμναστικής σε ορθογώνιες διατάξεις όπως δείχνουν παλιά προπαγανδιστικά επίκαιρα ολοκληρωτικών καθεστώτων;
  4. Πώς θα εκτονώνεται η ενέργεια των παιδιών χωρίς παιγνίδι; Μήπως θα μεταμορφώνεται νομοτελειακά σε αντίδραση και παραβατική συμπεριφορά;

Απόσπασμα 9

«Σε περίπτωση που μαθητής/μαθήτρια, εκπαιδευτικός ή άλλο μέλος του προσωπικού του σχολείου παρουσιάσει συμπτώματα κατά τη διάρκεια της παραμονής του/της στο σχολείο θα οδηγείται σε ειδική αίθουσα που θα προβλέπεται για απομόνωση και θα ειδοποιούνται οι οικείοι του (στην περίπτωση μαθητή/μαθήτριας ο/η γονέας/κηδεμόνας του) για να έρθουν να τον/την παραλάβουν.»

  1. Γίνεται να υπάρχει φυλακή (συγνώμη σχολείο ) χωρίς απομόνωση;
  2. Είναι ο δάσκαλος γιατρός για να αξιολογήσει συμπτώματα; Επιδιώκουμε να δημιουργήσουμε στα σχολεία υστερία ή «κυνήγι μαγισσών»; 
  3. Και τι θα γίνει αν ο γονιός του «πιθανού κρούσματος» κάνει δύο ώρες να έρθει ή δεν μπορώ να επικοινωνήσω μαζί του;
  4. Νομιμοποιούμαι να κρατήσω «φυλακισμένο» ένα ανήλικο στο ιατρείο του σχολείου;
  5. Αν αρνηθεί ο μαθητής να απομονωθεί πώς θα τον απομονώσω; Διά της βίας;
  6. Ποιον εκπαιδευτικό  θα βάλω να τον προσέχει και τι θα γίνει με την τάξη του εκπαιδευτικού που θα επιτηρεί το πιθανό κρούσμα;
  7. Αν ο μαθητής πάθει αμόκ από την πολύωρη απομόνωση και κτυπά το κεφάλι του στον τοίχο ποιος φέρει την ευθύνη;  Αυτός που έγραψε την εγκύκλιο;

Απόσπασμα 10

Στο παράρτημα Β της εγκυκλίου δίνονται οι ακόλουθες προτροπές

«Αποφυγή μοιράσματος φαγητού, ποτών ή άλλων αντικειμένων…. Διατήρηση κοινωνικής απόστασης από άλλα άτομα….. Αποφυγή συνάθροισης των μαθητών/ριών κατά τα διαλλείματα»

  1. Ξέρουν οι συντάκτες των εγκυκλίων πόση ενεργητικότητα έχουν τα παιδιά αυτής της  ηλικίας;
  2. Νομίζουν ότι τα παιδιά είναι γλάστρες για να τα βάλουμε σε εύτακτες σειρές και διατάξεις;
  3. Δεν θα συγχίσουμε τα παιδιά όταν από τη μια τα μαθαίνουμε την προσφορά στο συνάνθρωπο και από την άλλη τους απαγορεύουμε να μοιραστούν κάτι με τους φίλους τους;

Προσωπικά ξέρω ότι ως δημόσιος υπάλληλος πρέπει να εφαρμόσω αυτές τις εντολές όπως και οι συνάδελφοι μου. Σε κάθε περίπτωση όμως τα όποια δυσμενή αποτελέσματα θα βαρύνουν αυτούς που παίρνουν τις αποφάσεις. Όταν όμως οι στρατηγοί κάνουν λάθη  συνήθως αυτοί που τα πληρώνουν με τη ζωή τους είναι οι απλοί στρατιώτες…

Σημειώσεις

  1. ypp10769, Επαναλειτουργία Σχολείων, 16/05/2020.
    *Μιχάλης Α. Πόλης μέλος ΔΣ ΑΚΙΔΑ 2017-2020