Ανάληψη ευθύνης. Τι δύσκολο πράγμα…
Για ακόμη μια φορά, η περιβόητη «ετοιμότητα» αποδείχθηκε ψευδαίσθηση. Για ακόμη μια φορά, η Κύπρος πληρώνει βαρύτατο τίμημα εξαιτίας της ολιγωρίας και της αδιαφορίας όσων όφειλαν να είναι υπεύθυνοι. Όσων όφειλαν να μεριμνήσουν για την ασφάλεια των πολιτών, των περιουσιών και του τόπου μας.
Το αφήγημα περί κλιματικής αλλαγής, που είναι υπαρκτή αλλά δεν αποτελεί δικαιολογία, δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι ή συγχωροχάρτι. Εξάλλου, η κλιματική αλλαγή είναι πλέον μέρος της καθημερινότητάς μας. Αποτελεί όμως αυτό επαρκή λόγο για να μην μείνει τίποτα όρθιο;
Οι καταστροφικές πυρκαγιές τα καλοκαίρια στην Κύπρο και η αναποτελεσματικότητα στην αντιμετώπισή τους, δεν είναι κάτι καινούριο. Πρόσφατα είναι τα παραδείγματα μεγάλων πυρκαγιών στον Κάτω Δρυ το 2012, στη Σολέα το 2016, στον Αρακαπά το 2021, με τεράστιες καταστροφές και ανυπολόγιστες συνέπειες. Σε αυτές αλλά κι σε άλλες περιπτώσεις, δεν πάρθηκαν μέτρα, δεν έγινε προληπτικός σχεδιασμός και δεν υπήρξε μέριμνα για επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Το κόστος της φωτιάς στην επαρχία Λεμεσού είναι ανυπολόγιστο. Δύο ανθρώπινες ζωές χάθηκαν. Και όχι, ο θάνατός τους δεν ήταν «ατυχές περιστατικό». Ήταν μια τραγωδία που, αν υπήρχε κράτος, θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί. Την ίδια ώρα, μετράμε πληγές. Δεκάδες εγκαυματίες, ζώα νεκρά ή σοβαρά τραυματισμένα, περιουσίες κατεστραμμένες, οικογένειες άστεγες, και πάνω από 125 τετραγωνικά χιλιόμετρα καμένης γης. Στάχτη και αποκαΐδια.
Την ώρα που η Κύπρος θρηνούσε, οι πολιτικοί προϊστάμενοι στέκονταν μπροστά στις κάμερες, «στο πεδίο των επιχειρήσεων» όπως έλεγαν με στόμφο, επαναλαμβάνοντας το ίδιο ξύλινο αφήγημα για σωστούς χειρισμούς και άνιση μάχη με κάτι που δεν μπορούσε να αντιμετωπιστεί. Με ύφος αυστηρού κηδεμόνα, δεν δίσταζαν να κουνήσουν το δάχτυλο στην κοινωνία, την ώρα που η ίδια πάλευε με τον πόνο και την απώλεια. Καμία συγγνώμη. Ούτε μία ένδειξη ενσυναίσθησης ή αυτοκριτικής. Μόνο υπεροψία, θράσος και μια απεγνωσμένη προσήλωση στην επικοινωνιακή τους εικόνα.
Ας μην ακουστεί ξανά το γνωστό επιχείρημα πως «η ώρα των ευθυνών δεν είναι τώρα». Η ώρα των ευθυνών είναι ακριβώς τώρα! Τώρα που η μνήμη είναι νωπή και μυρίζει ακόμη στάχτη, τώρα που ο πόνος είναι ζωντανός. Τώρα! Πριν μας κυριεύσει ξανά η λήθη και ο εφησυχασμός.
Δυστυχώς, οι έχοντες την εξουσία δεν υποβάλλονται σε αξιολόγηση ή έστω σε αυτοκριτική. Άτομα σε καίριες θέσεις, διορίζονται με άλλα κριτήρια, βασισμένα στη σχέση, τη συνδιαλλαγή και την εξαργύρωση πολιτικών γραμματίων. Το εξοργιστικό, βέβαια, είναι ότι αυτοί οι ίδιοι που δεν έχουν καν περάσει από φίλτρο αξιολόγησης, σκούζουν νυχθημερόν για την ανάγκη αξιολόγησης των πάντων: των εκπαιδευτικών, των δημοσίων υπαλλήλων, των μαθητών, των πολιτών γενικώς. Εξαπολύουν μάλιστα πύρινους λόγους περί «αξιοκρατίας», αγνοώντας επιδεικτικά ότι το μόνο πράγμα που αξιολογείται με συνέπεια στη δική τους περίπτωση είναι η πίστη στο κομματικό δόγμα και η ικανότητα να μετακυλούν ευθύνες, να θυμούνται τους προηγούμενους κλπ. Οι θέσεις που κατέχουν όμως και οι αποφάσεις που λαμβάνουν ή όχι, δεν συγχωρούν λάθη!
Στο δια ταύτα! Θα υπάρξει, επιτέλους, λογοδοσία; Θα δούμε παραιτήσεις από όσους απέτυχαν να πράξουν το καθήκον τους; Ή θα συνεχίσουμε με τις συνήθεις δικαιολογίες, χωρίς ίχνος ευθιξίας και αναγνώρισης ευθύνης; Η ιστορία μας, δυστυχώς, δείχνει προς τη δεύτερη επιλογή.
Αν υπήρχε πραγματική ευσυνειδησία, δεν θα είχαμε φτάσει σ’ αυτό το σημείο. Και γι’ αυτό ακριβώς πρέπει να την απαιτήσουμε. Με κάθε τρόπο. Η ατιμωρησία μας έφερε ως εδώ. Τα αξιώματα και οι θέσεις δεν είναι τιμές. Είναι ευθύνη! Πολλές φορές ασήκωτη. Και αυτή η ευθύνη δεν μπορεί άλλο να παραμένει ατιμώρητη, ούτε να περνά απαρατήρητη.
Ελπινίκη Μανώλη, Πρόεδρος Α.Κί.ΔΑ.
Μιχάλης Αλεξόπουλος, Γενικός Γραμματέας Α.Κί.ΔΑ.