Ανεξάρτητη Κίνηση Δασκάλων και Νηπιαγωγών
Παρόλο που το πρόβλημα της έλλειψης αντικαταστατών στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση δεν είναι κάτι καινούριο, δυστυχώς δεν τυγχάνει της απαραίτητης σημασίας από την Επίσημη Πλευρά. Εδώ και χρόνια η Α.Κί.ΔΑ. αλλά και η ΠΟΕΔ, τονίζουν τις μεγάλες απώλειες σε διδακτικό χρόνο για τους μαθητές και τις μαθήτριες, καθώς και την εξουθένωση των εκπαιδευτικών από τον υπερβολικό αριθμό αναπληρώσεων που αναγκάζονται να κάνουν, υπερβαίνοντας κατά πολύ τις δέκα θεσμοθετημένες. Τα τελευταία χρόνια το πρόβλημα συνεχώς οξύνεται, παρόλες τις εισηγήσεις και τις πιέσεις της ΠΟΕΔ. Η έλλειψη ενδιαφέροντος από αντικαταστάτες, οφείλεται σε πέντε κυρίως λόγους:
Ως Α.Κί.ΔΑ. έχουμε καταθέσει στα Συλλογικά Σώματα της ΠΟΕΔ δεκάδες λύσεις που θα αμβλύνουν το πρόβλημα, τόσο βραχυπρόσθεσμα όσο και μεσοπρόθεσμα, οι οποίες έχουν προωθηθεί στο ΥΠΑΝ. Δυστυχώς, διαπιστώνουμε απουσία βούλησης εκ μέρους της Επίσημης Πλευράς να προχωρήσει σε διάλογο, να διερευνήσει νέες πρακτικές και να εφαρμόσει επιτέλους τέτοια μέτρα που να επιλύσουν οριστικά το πρόβλημα. Οι δε υποσχέσεις για θεσμικό διάλογο στη ΜΙΤΕΠΕΥ ή στη ΜΕΠΕΥ, για συζήτηση και βελτίωση των όρων υπηρεσίας των αντικαταστατών/τριών, παραμένουν ανεκπλήρωτες. Σημειώνεται πως η μοναδική φορά που συγκλήθηκε η ΜΙΤΕΠΕΥ για το θέμα, ήταν τον Ιούλη του 2022 και έκτοτε δεν συνεδρίασε ούτε η ΜΕΠΕΥ ως όφειλε, ούτε ξαναορίστηκε έστω συνεδρία της ΜΙΤΕΠΕΥ υπό τη νέα Γενική Διευθύντρια του ΥΠΑΝ.
Στην πρόσφατη συνάντηση της ΠΟΕΔ με τη Γενική Διευθύντρια του ΥΠΑΝ στις 8 Φεβρουαρίου τέθηκαν για άλλη μια φορά οι προβληματισμοί και οι εισηγήσεις της ΠΟΕΔ. Η διατήρηση του καταλόγου διοριστέων και μετά το 2027, καθώς και ο καθορισμός και η βελτίωση των όρων υπηρεσίας των αντικαταστατών/τριών (δικαίωμα σε άδεια ασθενείας και απουσίας, δικαίωμα σε προσαυξήσεις, δικαίωμα σε ανεργιακό, πλήρες ωράριο εργασίας, κ.ά.), θα προσελκύσουν περισσότερους αδιόριστους εκπαιδευτικούς να εργαστούν στο Δημόσιο Σχολείο ως αντικαταστάτες. Παράλληλα, άλλες λύσεις όπως η δεξαμενή αντικαταστατών, η αποστολή αντικαταστατών από την πρώτη μέρα απουσίας, το υπερωριακό επίδομα, το δικαίωμα σε υπερωριακή απασχόληση εκεί που υπάρχουν ανάγκες, θα βοηθήσουν άμεσα στην άμβλυνση του προβλήματος.
Ως Α.Κί.ΔΑ. θεωρούμε πως το ΥΠΑΝ άμεσα οφείλει να αρχίσει τον διάλογο, τόσο για την άμεση επίλυση του προβλήματος της έλλειψης αντικαταστατών, όσο και για τους όρους υπηρεσίας αυτής της μεγάλης ομάδας εργαζομένων. Αναμένουμε πως μέχρι τα τέλη Μαρτίου θα έχει αρχίσει και επίσημα πλέον ο διάλογος, έτσι ώστε να βρεθούν λύσεις. Σε αντίθετη περίπτωση η ΠΟΕΔ θα πρέπει να συγκαλέσει συνεδρία Διοικητικού Συμβουλίου, εξετάζοντας τη λήψη μέτρων. Μέτρων που να αντισταθμίζουν τον επιπρόσθετο φόρτο που έχουν επωμισθεί οι εκπαιδευτικοί και τα σχολεία, από την υποστελέχωση που βιώνουν τα τελευταία χρόνια.
Στη συνεδρία του ΔΣ ΠΟΕΔ στις 15 Φεβρουαρίου, κατατέθηκε η θέση από την Α.Κί.ΔΑ., πως η ΠΟΕΔ πρέπει να προχωρήσει άμεσα, σε έκδοση ανακοίνωσης που να στηλιτεύει την κωλυσιεργία που παρατηρείται και να θέτει στην Επίσημη Πλευρά το πιο πάνω χρονοδιάγραμμα. Παράλληλα, η Α.Κί.ΔΑ. κατέθεσε την άποψη πως η ΠΟΕΔ οφείλει να προχωρήσει σε νομική διερεύνηση κατά πόσο υπάρχει άνιση μεταχείριση και νομικό έρεισμα για λήψη νομικών μέτρων, με στόχο τη στήριξη και προάσπιση των δικαιωμάτων των αντικαταστατών. Τέλος, μια καλή πρακτική θα είναι η επικοινωνία της ΠΟΕΔ με την Ευρωπαϊκή Συνδικαλιστική Επιτροπή για την Εκπαίδευση (ETUCE), για αλληλοενημέρωση, συντονισμό και στήριξη. Οι προτάσεις της Α.Κί.ΔΑ., υιοθετήθηκαν ομόφωνα από το ΔΣ της ΠΟΕΔ και πλέον αποτελούν αποφάσεις που αναμένεται να υλοποιηθούν.
Σημειώνουμε πως ως Κίνηση, είμαστε έτοιμοι να καταθέσουμε περαιτέρω εισηγήσεις/προτάσεις, στον διάλογο που απαιτούμε και αναμένουμε να ξεκινήσει. Σε κάθε περίπτωση, δηλώνουμε πως θα παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις και ευελπιστούμε πως επιτέλους, θα τροχοδρομηθούν ουσιαστικές λύσεις, προς όφελος των παιδιών, αλλά και των αντικαταστατών/τριών.
Η Διοικητική στήριξη του Δημοτικού Σχολείου, του Δημόσιου Νηπιαγωγείου και του Ειδικού Σχολείου είναι θέμα κρίσιμο, ζωτικής σημασίας, το οποίο όλοι αναγνωρίζουν, πλην, όμως, παραγκωνισμένο για δεκαετίες.
Μετά από επιμονή της Α.Κί.ΔΑ. το Διοικητικό Συμβούλιο της ΠΟΕΔ υιοθέτησε ολιστική προσέγγιση και διαμόρφωσε θέση διεκδίκησης στη βάση των πέντε παραμέτρων:
- Μηδενικός διδακτικός χρόνος για τον Διευθυντή,
- Δραστική μείωση διδακτικού χρόνου για τους Βοηθούς Διευθυντές,
- Δημιουργία και ανάπτυξη κανονιστικού πλαισίου στελέχωσης της Διοίκησης του σχολείου, ήτοι Διευθυντής και αναλογική τοποθέτηση Βοηθών Διευθυντών στη βάση των δεδομένων του σχολείου
- Πλήρης απασχόληση Γραμματειακού, προσοντούχου, Προσωπικού σε κάθε σχολική μονάδα,
ü Μισθολογική αναβάθμιση του Διοικητικού Προσωπικού.
Υπάρχει, δε, συμφωνία ως προς την διαπίστωση πως τόσο τα μονοθέσια Δημόσια Νηπιαγωγεία και όλα τα γενικά τα μικρά Δημόσια Σχολεία επιβάλλεται να ενισχυθούν διοικητικά.
Δείκτης για το όριο διεκδίκησης είναι αυτά που, ορθά, εφαρμόζονται στη Μέση Εκπαίδευση, ιδιαίτερα στα Γυμνάσια, τα οποία και αυτά ανήκουν στο πεδίο της Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης.
Χαιρετίζουμε ως Α.Κί.ΔΑ. το γεγονός ότι άνοιξαν όλα τα κεφάλαια του εν λόγω θέματος στον Διάλογο με το ΥΠΑΝ. Θεωρούμε ότι έγινε επί της ουσίας θετικό αφετηριακό βήμα.
Αξιολογώντας το αποτέλεσμα αυτής ακριβώς της αφετηρίας σημειώνουμε τα πιο κάτω:
- Η ΠΟΕΔ έθεσε το όλο θέμα σε σωστή τροχιά.
- Είναι εκ των ων ουκ άνευ όπως επιμένει ο Διάλογος να παραμείνει ανοικτός και να τεθεί σε τακτική βάση.
- Το ΥΠΑΝ, μέσα από τη διαμόρφωση σχεδίου ανταπόκρισης στις ανάγκες της διοίκησης των σχολικών μονάδων, με συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα, οφείλει να πείσει το Υπουργείο Οικονομικών να εντάξει τη Διοίκηση των σχολείων της Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης στους σχεδιασμούς των Προϋπολογισμών των αμέσως επόμενων χρόνων της παρούσας διακυβέρνησης, ώστε να επιλυθεί το ζήτημα ουσιαστικά, θεσμικά και οριστικά.
Η Α.Κί.ΔΑ. διαβεβαιώνει ότι θα παρακολουθεί και αυτό το θέμα και θα εντείνει τις παρεμβάσεις της στο πλαίσιο του Κοινωνικού Διαλόγου μέχρι την οριστική του διευθέτηση.
Σοβαρή και κρίσιμη παράμετρος για την εύρυθμη λειτουργία των σχολείων, την ήρεμη μαθησιακή διαδικασία και τη μεγιστοποίηση των δυνατοτήτων συμμετοχής σε αυτή κάθε παιδιού συνιστά η παροχή της υποστήριξης, στο κάθε παιδί που τη χρειάζεται και αυτή που χρειάζεται, από σχολικό συνοδό.
Δυστυχώς για ακόμα μια χρονιά γινόμαστε μάρτυρες μια στυγνής διαχείρισης από πλευράς αρμοδίων του ζητήματος και μεγάλος αριθμός δικαιολογημένων αιτημάτων βρίσκει απέναντι του την άρνηση για ικανοποίησή τους.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα παιδιά αυτά να στερούνται της βοήθειας που έχουν ανάγκη για να νιώθουν ασφαλή μέσα στον σχολικό χώρο, να ανταποκρίνονται στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους στις μαθησιακές αλλά και κοινωνικές προκλήσεις, να μετέχουν στον καλύτερο δυνατό βαθμό στις λοιπές σχολικές δραστηριότητες.
Δυστυχώς καταλογίζεται στην όλη διαδικασία που ακολουθείται μεγάλη αργοπορία στην εξέταση των αιτημάτων αλλά και μια ιεράρχηση, η οποία να ανταποκρίνεται όχι στις ανάγκες των παιδιών αλλά στο ποια παιδιά θα στερηθούν την υποστήριξη από συνοδό λόγω περιορισμένων, χωρίς αιτιολογία, κονδυλίων. Ένας περιορισμός ο οποίος βασίζεται εκ των προτέρων σε ποσοστά του προϋπολογισμού και όχι στην ανθρωπιστική διάσταση του ζητήματος και στο ποιες και πόσες είναι οι δικαιολογημένες ανάγκες.
Ενόσω η ορθολογιστική διαχείριση του ζητήματος δεν ανταποκρίνεται στην ουσία του θέματος, ήτοι στην αξιολόγηση κάθε περίπτωσης ξεχωριστά, ώστε να κριθεί αν υπάρχει πραγματική ανάγκη έγκρισης σχολικού συνοδού ή όχι και ποια είναι αυτή αλλά θα συνεχίσει να μετριέται το ζητούμενο σε ευρώ, τότε πολλά παιδιά θα χάνουν ευκαιρίες να απολαμβάνουν στο μέγιστο δυνατό επίπεδο, που είναι δικαίωμά τους, τη σχολική καθημερινότητα.
Η Υπουργός Παιδείας εξήγγειλε διάλογο για το συγκεκριμένο θέμα με ορίζοντα τον Μάιο ώστε να οργανωθεί καλύτερα η επόμενη σχολική χρονιά και η πολιτική της βούλησή είναι προς την ορθή κατεύθυνση. Προς αυτή, δε, την κατεύθυνση καλείται και η ΠΟΕΔ να προετοιμαστεί με τον δέοντα τρόπο επί του θέματος και το Υπουργείο Οικονομικών να αφήσει περιθώριο ευελιξίας, ώστε να ικανοποιήσει τα ζητούμενα στον απόλυτο βαθμό. Η Α.Κί.ΔΑ. έχει την ετοιμότητα τόσο δημόσια όσο και στο ΔΣ της ΠΟΕΔ να παρουσιάσει και να αναλύσει προτάσεις της επί του θέματος, ώστε να συμβάλει ουσιαστικά στη διαβούλευση και για το θέμα αυτό.
Μέχρι τότε, όμως, στην παρούσα σχολική χρονιά, επιβάλλεται να προστεθούν τα αναγκαία κονδύλια για την έγκριση των συνοδών για όσα παιδιά αιτιολογημένα τους χρειάζονται. Κάθε άλλη προσέγγιση απλά είναι κατάφωρη στέρηση του δικαιώματός των μαθητών για ποιότητα ζωής στη σχολική καθημερινότητα.
Με την επαναλειτουργία των σχολείων μετά τις διακοπές των Χριστουγέννων, συνεχίζουν να καταγράφονται τεράστια προβλήματα στη στελέχωση σε ό,τι αφορά τις αντικαταστάσεις. Καθημερινά προκύπτει ένας πολύ μεγάλος αριθμός αναγκών για αντικαταστάσεις (τόσο σε πρωινό όσο και σε απογευματινό χρόνο), οι οποίες παραμένουν αδιάθετες. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται από την αρχή της σχολικής χρονιάς και εντείνεται. Δυστυχώς μέχρι και σήμερα δεν έχουν βρεθεί ικανοποιητικές λύσεις για άμβλυνση του προβλήματος, με αποτέλεσμα να προκύπτουν σοβαρά προβλήματα στην εύρυθμη λειτουργία των σχολείων, τόσο στην εκπαιδευτική διαδικασία, όσο και σε θέματα ασφάλειας. Ειδικά τα μικρά σχολεία, τα ολοήμερα και τα νηπιαγωγεία, ασφυκτιούν και η καθημερινότητά τους δυσχεραίνεται ολοένα και περισσότερο.
Είναι σαφές πως επιβάλλεται να βρεθούν ικανοποιητικές λύσεις άμεσα, έτσι ώστε να υπάρχει επαρκής αριθμός εκπαιδευτικών για κάλυψη των αναγκών και να μπορέσουν επιτέλους τα σχολεία να λειτουργήσουν ομαλά και με ασφάλεια!
Η Α.Κί.ΔΑ. καταθέτει τις παρακάτω εισηγήσεις για ρυθμίσεις που μπορούν να εφαρμοστούν:
Δηλώνουμε δε την ετοιμότητά μας, για κατάθεση περαιτέρω εισηγήσεων, καθώς και αναλυτική παρουσίαση των πιο πάνω, για στήριξη των σχολείων και άμβλυνση των πολύ σοβαρών προβλημάτων που παρατηρούνται.
Τέλος, ως Κίνηση, υπενθυμίζουμε το πάγιο αίτημά, το οποίο πηγάζει από αυτονόητη αναγκαιότητα, για βελτίωση του εργασιακού καθεστώτος των αντικαταστατών, έτσι ώστε η εργασία στη θέση αυτή να αναγνωρίζεται κατ’ αναλογία ισότιμα με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό, να προσφέρεται με αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σήμερα. Πρόκειται για ένα θέμα που έχει εγγραφεί εδώ και χρόνια τόσο σε επίπεδο ΥΠΑΝ όσο και σε επίπεδο ΜΙΤΕΠΕΥ και ΜΕΠΕΥ, αλλά αδικαιολόγητα δεν έχει επιλυθεί μέχρι σήμερα. Συνεπώς, ζητούμε την άμεση έναρξη διαλόγου για το θέμα.
Ένα άλλο ζήτημα που συνδέεται άμεσα με την εξεύρεση αντικαταστατών, είναι η διατήρηση του καταλόγου διοριστέων και μετά το 2027, για το οποίο επίσης αναμένεται να ξεκινήσει διάλογος. Τα δεδομένα που έχουμε ενώπιόν μας, καταδεικνύουν πως δεν υπάρχει άλλη επιλογή, από τη διατήρηση του καταλόγου διοριστέων, τόσο για να υπάρχει επαρκής αριθμός διαθέσιμων εκπαιδευτικών, όσο και να αμβλυνθεί η εργασιακή αβεβαιότητα εκατοντάδων συναδέλφων και να έχουν κίνητρο να εκδηλώνουν ενδιαφέρον για εργασία.
Τα θέματα αντικαταστάσεων και αντικαταστατών, βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα των συνδικαλιστικών διεκδικήσεων της ΠΟΕΔ και έχουν συζητηθεί επανειλημμένα στα Συλλογικά Σώματα της ΠΟΕΔ, μετά από πρωτοβουλίες και της Α.Κί.ΔΑ. Δυστυχώς φαίνεται πως αδικαιολόγητα, η Επίσημη Πλευρά δείχνει απρόθυμη να τα εξετάσει, την ίδια ώρα που τα σχολεία ασφυκτιούν, ένεκα των τεράστιων κενών που παρατηρούνται στη στελέχωσή τους. Σημειώνεται πως από την έναρξη λειτουργίας των σχολείων, παρουσιάζεται έντονο πρόβλημα με αδιάθετες αντικαταστάσεις, είτε σε πρωινό, είτε σε απογευματινό χρόνο, με αποτέλεσμα τα σχολεία να είναι αστελέχωτα και να επιβαρύνονται σημαντικά, ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια των μαθητών. Φαίνεται δε, πως η πρακτική του να μην αποστέλνονται αντικαταστάτες για λιγότερες από τέσσερις μέρες, οξύνει ακόμη περισσότερο το πρόβλημα.
Ως Κίνηση, επαναλαμβάνουμε τη θέση μας, πως είναι απαράδεκτο, οι αντικαταστάτες εκπαιδευτικοί να εργάζονται χωρίς ένα πλαίσιο εργασίας με καθορισμένους όρους εργοδότησης, που να τους κατοχυρώνει εργασιακά δικαιώματα. Προφανώς, το υφιστάμενο καθεστώς εργοδότησής των αντικαταστατών, δεν είναι ελκυστικό και αποτελεί αντικίνητρο για εργασία σε θέση αντικαταστάτη. Οι όροι υπηρεσίας των αντικαταστατών πρέπει να συζητηθούν στα πλέον αρμόδια σώματα, αυτά της ΜΙ.Τ.Ε.Π.Ε.Υ. και της Μ.Ε.Π.Ε.Υ. Προκύπτει δε, η επιτακτική ανάγκη για διασφάλιση της εργασίας και του επαγγελματικού μέλλοντος των αντικαταστατών μετά το 2027, με την επιβαλλόμενη διατήρηση του καταλόγου διοριστέων. Σε κάθε άλλη περίπτωση, τα σχολεία θα παραλύσουν μετά το 2027.
Αναμένουμε επίσης, την εξεύρεση ικανοποιητικών λύσεων/ρυθμίσεων, ώστε να καλύπτονται άμεσα τα κενά που προκύπτουν στα σχολεία. Προς αυτή την κατεύθυνση, καταθέτουμε ξανά την πάγια θέση της Α.Κί.ΔΑ. και της ΠΟΕΔ, για δημιουργία δεξαμενής αντικαταστατών, ώστε να καλύπτονται οι μικρές σε διάρκεια αντικαταστάσεις. Αναθεώρησης και εκσυγχρονισμού χρήζει και ο τρόπος υποβολής των αναγκών σε αντικαταστάσεις από τα σχολεία, έτσι ώστε να είναι πιο άμεσος.
Κατακρίνουμε, δε, για πολλοστή φορά, την ανάλγητη συμπεριφορά του εργοδότη - εδώ υπάρχει ανίερη σύμπλευση Υπουργείου Οικονομικών, Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και Υπουργείου Παιδείας - για μη καταβολή ανεργιακού επιδόματος κατά τις διακοπές των Χριστουγέννων και του Πάσχα, αν ο αντικαταστάτης θα επανέλθει μετά από μισό μήνα ανεργίας στο ίδιο σχολείο. Είναι καιρός και αυτό να αλλάξει.
Τέλος, τονίζουμε πως η ΠΟΕΔ πρέπει άμεσα να εξετάσει το θέμα στα Συλλογικά της Σώματα (το θέμα έχει εγγραφεί για άλλη μια φορά από την Α.Κί.ΔΑ. στο ΔΣ ΠΟΕΔ, από τις 23 Οκτωβρίου 2023), ώστε να καθοριστεί τάχιστα η στρατηγική και οι επόμενες ενέργειες για ουσιαστική και οριστική επίλυση των θεμάτων των αντικαταστάσεων και των αντικαταστατών.